Co to jest klauzula wykonalności i czym różni się od tytułu egzekucyjnego?
Klauzula wykonalności to potwierdzenie, że określony tytuł egzekucyjny uprawnia do prowadzenia egzekucji. Co do zasady tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności staje się tytułem wykonawczym. To właśnie tytuł wykonawczy jest podstawą egzekucji, chyba że przepisy przewidują wyjątek.
Tytułem egzekucyjnym może być nie tylko wyrok lub nakaz zapłaty. Przepisy zaliczają do tej grupy także m.in. prawomocne lub natychmiast wykonalne orzeczenia referendarza sądowego, ugody sądowe oraz określone akty notarialne.
W praktyce oznacza to, że klauzula wykonalności nie „tworzy” obowiązku zapłaty. Potwierdza natomiast, że wskazany tytuł może być podstawą przymusowego wykonania obowiązku.
Kiedy sąd nadaje klauzulę wykonalności?
Sąd najczęściej nadaje klauzulę, gdy tytuł egzekucyjny może już zostać wykonany i wierzyciel złoży odpowiedni wniosek. W określonych przez przepisy przypadkach klauzula jest jednak nadawana z urzędu.
W przypadku orzeczeń sądowych często ma to miejsce po ich uprawomocnieniu. Orzeczenie staje się prawomocne, gdy nie przysługuje już od niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Nie warto więc sprowadzać tego do jednego terminu wynoszącego 7 lub 14 dni – sposób jego liczenia zależy od rodzaju sprawy i podejmowanych czynności procesowych.
Istnieje również możliwość wykonania niektórych wyroków przed ich uprawomocnieniem. Służy temu rygor natychmiastowej wykonalności.
Rygor natychmiastowej wykonalności i klauzula wykonalności to dwie różne instytucje. Rygor pozwala wykonać wyrok przed jego uprawomocnieniem, natomiast klauzula potwierdza, że dany tytuł uprawnia do egzekucji. Jeżeli wyrok podlega natychmiastowemu wykonaniu, po nadaniu wymaganej klauzuli może stanowić podstawę egzekucji jeszcze przed uprawomocnieniem.
Jak wygląda klauzula wykonalności i jakie informacje zawiera?
Klauzula wykonalności jest najczęściej umieszczana na tytule egzekucyjnym, ale może też funkcjonować w systemie teleinformatycznym. Dlatego nie zawsze ma postać tradycyjnego stempla na papierowym odpisie wyroku.
Klauzula zawiera przede wszystkim stwierdzenie, że dany tytuł egzekucyjny uprawnia do egzekucji. W razie potrzeby może również wskazywać świadczenie podlegające egzekucji, jej zakres oraz informację, czy orzeczenie jest wykonywane jako prawomocne, czy jako natychmiast wykonalne.
Klauzulę podpisuje sędzia albo referendarz sądowy. W przypadku tytułów elektronicznych może zostać umieszczona w systemie teleinformatycznym i opatrzona odpowiednim podpisem elektronicznym.
Czy osoba zadłużona od razu otrzymuje klauzulę wykonalności?
Nie zawsze. Osoba zadłużona często dowiaduje się o nadaniu klauzuli dopiero po rozpoczęciu egzekucji.
Co do zasady postanowienia wydawane na posiedzeniach niejawnych w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności są doręczane wierzycielowi. W efekcie dłużnik może po raz pierwszy uzyskać informację o klauzuli wraz z zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji.
Dlatego otrzymanie pisma od komornika nie musi oznaczać, że wcześniej sąd przesłał osobie zadłużonej osobne postanowienie o nadaniu klauzuli.
Co oznacza klauzula wykonalności dla osoby zadłużonej?
Nadanie klauzuli oznacza, że tytuł może stać się podstawą egzekucji. Nie oznacza jednak automatycznie, że komornik już rozpoczął działania.
Po uzyskaniu tytułu wykonawczego wierzyciel może skierować sprawę do egzekucji. W jej toku komornik może korzystać z przewidzianych prawem sposobów egzekucji, np. z rachunku bankowego, wynagrodzenia lub innych składników majątku. Obowiązują przy tym ustawowe ograniczenia i kwoty wolne od zajęcia.
Jeśli należność jest obsługiwana przez B2 Impact, warto skontaktować się z nami i sprawdzić dostępne możliwości spłaty. Rozmowa z doradcą pozwala poznać aktualną sytuację i ustalić, czy możliwe jest wypracowanie rozwiązania dopasowanego do Twoich możliwości finansowych.
Jak można zaskarżyć nadanie klauzuli wykonalności?
Jeżeli uważasz, że klauzula została nadana nieprawidłowo, możesz zaskarżyć postanowienie w sprawie jej nadania. Właściwy środek zależy m.in. od tego, kto wydał postanowienie.
Na postanowienie sądu dotyczące nadania klauzuli wykonalności przysługuje zażalenie. Jeżeli postanowienie wydał referendarz sądowy, zastosowanie ma skarga na postanowienie referendarza.
Dla osoby zadłużonej bardzo ważny jest moment doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. To od niego co do zasady rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Dłużnik może również w terminie tygodnia od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji zażądać sporządzenia uzasadnienia postanowienia o nadaniu klauzuli. Jeśli taki wniosek zostanie prawidłowo złożony, termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od doręczenia uzasadnienia albo postanowienia z uzasadnieniem.
Zaskarżenie klauzuli wykonalności nie jest tym samym co podważenie wyroku, nakazu zapłaty lub innego tytułu egzekucyjnego. Uchylenie lub zmiana rozstrzygnięcia dotyczącego klauzuli nie oznacza automatycznie uchylenia samego orzeczenia. Jeżeli zarzuty dotyczą wyroku lub nakazu zapłaty, właściwy sposób działania zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Terminy procesowe są krótkie. Jeśli masz wątpliwości dotyczące otrzymanych dokumentów lub przysługujących środków prawnych, warto skonsultować je z prawnikiem.
Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji?
Najważniejsze jest szybkie sprawdzenie dokumentów i etapu, na którym znajduje się sprawa. Nie warto odkładać korespondencji z sądu lub od komornika na później.
W szczególności:
- sprawdź, jaki tytuł stanowi podstawę egzekucji i czego dotyczy;
- zwróć uwagę na datę doręczenia zawiadomienia, ponieważ może mieć znaczenie dla terminów procesowych;
- jeśli widzisz nieprawidłowości, ustal, jaki środek prawny może mieć zastosowanie;
- skontaktuj się z wierzycielem, jeśli chcesz porozmawiać o możliwościach uregulowania zadłużenia.
Klauzula wykonalności jest ważnym etapem postępowania, ponieważ może otworzyć drogę do egzekucji. Im wcześniej zareagujesz na problem z płatnością, tym wcześniej możesz sprawdzić dostępne możliwości uporządkowania zobowiązania.
Zrób pierwszy krok. Porozmawiaj z doradcą B2 Impact
Jeśli Twoje zadłużenie jest obsługiwane przez B2 Impact, skontaktuj się z nami. Razem sprawdzimy Twoją sytuację i dostępne możliwości spłaty. Możesz również skorzystać z B2 Impact Online i wygodnie zarządzać swoim zadłużeniem przez internet.